Είστε έτοιμοι για την πρώτη βόλτα με το αυτοκίνητο και δεν ξέρετε ποιο παιδικό καθισματάκι να αγοράσετε; Η ασφάλεια των παιδιών στα ταξίδια με αυτοκίνητο είναι από τις βασικές ανησυχίες όλων των γονιών.
H σωστή ενημέρωση θα σας βοηθήσει να κάνετε την κατάλληλη επιλογή, ενώ η ορθή χρήση του καθίσματος αυτοκινήτου θα μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο για κάποιο ατύχημα.
Είναι το παιδικό καθισματάκι υποχρεωτικό σε κάθε περίπτωση;
Τα στατιστικά σχετικά με τα ατυχήματα με αυτοκίνητο δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά και μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το παιδικό καθισματάκι σώζει ζωές! Ένας στους τρεις θανάτους παιδιών κάτω των 14 ετών οφείλεται σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα, ενώ τα μισά περίπου αυτοκινητιστικά ατυχήματα συμβαίνουν σε ακτίνα 8 χιλιομέτρων από το σπίτι.
Για τον λόγο αυτό, όσο καλός και προσεχτικός οδηγός κι αν είστε, θα πρέπει να εφαρμόζετε τους κανόνες χρήσης σχετικά με τα καθισματάκια για παιδιά, κάθε φορά που χρησιμοποιείτε το αυτοκίνητό σας, ακόμη κι αν πρόκειται για μια κοντινή απόσταση.
Είναι πολύ επικίνδυνο τα παιδιά να κάθονται στην αγκαλιά των γονιών τους και όχι σε καρεκλάκι αυτοκινήτου. Σε περίπτωση ατυχήματος, το παιδί θα πιεστεί ανάμεσα στον ενήλικα και το αμάξωμα του αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα σοβαρό τραυματισμό. Δεν υπάρχει κανένας λόγος, λοιπόν, να το ρισκάρετε. Προετοιμαστείτε κατάλληλα, τηρώντας τους κανόνες ασφαλείας και απολαύστε το ταξίδι ή τη βόλτα σας!
Πώς να διαλέξω το κατάλληλο καθισματάκι αυτοκινήτου;
Η χρήση καθίσματος αυτοκινήτου για τα παιδιά είναι επιβεβλημένη, αλλά με τόσες επιλογές στην αγορά, η απόφαση μπορεί να είναι δύσκολη. Ποιο είναι το ιδανικό καθισματάκι αυτοκινήτου για την κάθε ηλικία; Πώς πρέπει να το εγκαταστήσουμε στο αυτοκίνητο και ποιοι είναι οι κανόνες στην τοποθέτηση του παιδιού; Στην αναζήτηση του κατάλληλου καθίσματος αυτοκινήτου δεν υπάρχει μία και μοναδική απάντηση.
Γενικά, το σωστό κάθισμα αυτοκινήτου θα πρέπει:
- να είναι κατάλληλο για το μέγεθος του παιδιού (βάρος, ύψος, ηλικία),
- να είναι κατάλληλο για τον τύπο αυτοκινήτου,
- να έχει τοποθετηθεί σωστά, σύμφωνα με το εγχειρίδιο του κατασκευαστή,
- να χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις προδιαγραφές κάθε φορά.
Να έχετε στο νου σας ότι η τιμή δεν είναι πάντα ενδεικτική για την καταλληλότητα του καθίσματος. Ένα ακριβό κάθισμα αυτοκινήτου δε σημαίνει ότι είναι σίγουρα καλύτερο ή πιο εύχρηστο.
Ποιοι είναι οι τύποι καθισμάτων αυτοκινήτου για παιδιά;
Τα καθίσματα αυτοκινήτου χαρακτηρίζονται με δύο τρόπους: ανάλογα με το βάρος και την ηλικία του παιδιού και ανάλογα με τον προσανατολισμό τους κατά την τοποθέτηση στο αυτοκίνητο.
Α. Κατηγορίες καθισμάτων με βάση τα κριτήρια του βάρους και της ηλικίας
| ΚΙΛΑ | ΗΛΙΚΙΑ | |
| Κατηγορία 0 | 0-10kg | Γέννηση έως 6-9 μηνών |
| Κατηγορία 0+ | 0-13kg | Γέννηση έως 12-15 μηνών |
| Κατηγορία 1 | 9-18 kg | 9 μηνών-4 ετών |
| Κατηγορία 2 | 15-25 kg | 4-6 ετών |
| Κατηγορία 3 | 22-36 kg | 6-11 ετών |
Β. Κατηγορίες καθισμάτων με βάση τον προσανατολισμό
Β1. Κάθισμα που βλέπει προς τα πίσω
Β2. Κάθισμα που βλέπει προς τα εμπρός
Β3. Μετατρεπόμενο κάθισμα (διπλής κατεύθυνσης)
Β4. Ανυψωτικό κάθισμα
Ποιο είναι το ποιο ασφαλές κάθισμα αυτοκινήτου για το παιδί μου;
Κάθισμα για βρέφη και νήπια
Τα βρέφη και τα νήπια θα πρέπει να τοποθετούνται σε καθισματάκι αυτοκινήτου που βλέπει προς τα πίσω ή σε μετατρεπόμενο κάθισμα (κάθισμα που βλέπει προς τα πίσω και μπορεί να μετατραπεί και σε κάθισμα που βλέπει προς τα εμπρός).
Σύμφωνα με την Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία, όλα τα βρέφη και τα νήπια θα πρέπει να ταξιδεύουν σε κάθισμα που βλέπει προς τα πίσω τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των δύο ετών ή μέχρι να φτάσουν το ανώτερο ύψος ή βάρος που επιτρέπεται από τους κατασκευαστές των καθισμάτων αυτοκινήτου. Το European New Car Assessment Programme (EuroNCAP) είναι μάλιστα ακόμη πιο αυστηρό σε σχέση με το αντίστοιχο όριο ηλικίας, προτείνοντας την ηλικία των τριών ετών.
Για μεγαλύτερη ασφάλεια το κάθισμα πρέπει να τοποθετείται πάντα στις πίσω θέσεις του αυτοκινήτου. Αν, ωστόσο, χρειαστεί για κάποιο λόγο να βάλετε το καθισματάκι στην μπροστινή θέση του αυτοκινήτου θα πρέπει οπωσδήποτε να απενεργοποιήσετε τον αερόσακο.
Εγκαταστήστε το καθισματάκι ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες του κατασκευαστή και τοποθετείστε το παιδί τηρώντας τους κανόνες ασφαλείας. Βεβαιωθείτε ότι το καθισματάκι έχει τη σωστή κλίση, ώστε το κεφάλι του μωρού να μη γέρνει προς τα μπρος. Αν τα πόδια του μωρού είναι έξω από το καθισματάκι και ακουμπάνε το πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου, μην ανησυχείτε. Τα παιδιά μπορούν πολύ εύκολα να λυγίζουν τα πόδια τους και ο κίνδυνος τραυματισμού των ποδιών είναι πολύ σπάνιος σε παιδιά που κάθονται σε καθισματάκια που κοιτούν προς τα πίσω.
Μη χρησιμοποιείτε το κάθισμα αυτοκινήτου για τάισμα ή ύπνο και αποφεύγετε να φοράτε στο μωρό χοντρά μπουφάν τους χειμερινούς μήνες. Το μωρό θα πρέπει ιδανικά να το έχετε με λεπτά ρούχα και να το σκεπάζετε με ένα πανωφόρι ή μια κουβέρτα πάνω από τις δεμένες ζώνες ασφαλείας.
Η χρήση καθισμάτων αυτοκινήτου στα επιβατικά αυτοκίνητα μειώνει τον κίνδυνο θανάτου βρεφών (<1 έτους) κατά 71% και των νηπίων (ηλικίας 1-4 ετών) κατά 54%.
Κάθισμα αυτοκινήτου για νήπια και παιδιά προσχολικής ηλικίας
Όταν το παιδί σας φτάσει στην ηλικία των 15 μηνών ή τα 13 κιλά θα μπορεί να ταξιδέψει σε κάθισμα αυτοκινήτου που βλέπει μπροστά (αν έχετε μετατρεπόμενο κάθισμα, θα πρέπει να επανατοποθετηθεί με κατεύθυνση προς τα εμπρός). Τα παιδιά θα πρέπει να χρησιμοποιούν κάθισμα που βλέπει προς τα μπροστά για όσο το δυνατόν περισσότερο, ή τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των τεσσάρων ετών.
Η μετάβαση στο επόμενο στάδιο θα πρέπει να γίνεται όταν:
- το παιδί φτάσει το μέγιστο βάρος ή ύψος που προβλέπεται στις οδηγίες ασφαλείας του κατασκευαστή,
- οι ώμοι του παιδιού βρίσκονται πιο ψηλά από τις εγκοπές της ζώνης,
- τα αυτιά του παιδιού βρίσκονται στο ύψος της κορυφής του καθίσματος.
Η χρήση καθισμάτων αυτοκινήτου στα επιβατικά αυτοκίνητα μειώνει τον κίνδυνο θανάτου βρεφών (<1 έτους) κατά 71% και των νηπίων (ηλικίας 1-4 ετών) κατά 54%.
Κάθισμα αυτοκινήτου για παιδιά σχολικής ηλικίας
Για τα παιδιά 4-8 ετών που έχουν ξεπεράσει το όριο βάρους ή ύψους του καθίσματος που βλέπει προς τα μπροστά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ανυψωτικό κάθισμα αυτοκινήτου. Πρόκειται για κάθισμα που ανυψώνει το παιδί σε τέτοιο ύψος, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι ζώνες του αυτοκίνητου όπως ακριβώς χρησιμοποιούνται και από τους ενήλικες. Τα ανυψωτικά καθίσματα τοποθετούνται αποκλειστικά με κατεύθυνση προς τα εμπρός.
Η χρήση ανυψωτικών καθισμάτων μειώνει τον κίνδυνο σοβαρών ατυχημάτων κατά 45% σε παιδιά ηλικίας 4-8 ετών σε σύγκριση με τη χρήση ζώνης ασφαλείας μόνο.
Μεγαλύτερα παιδιά και ασφάλεια στο αυτοκίνητο
Τα μεγαλύτερα παιδιά έως την ηλικία των 13 ετών θα πρέπει να κάθονται στο πίσω κάθισμα, κατά προτίμηση στη μεσαία θέση, φορώντας ζώνες ασφαλείας τριών σημείων. Το πάνω μέρος της ζώνης θα πρέπει να βρίσκεται μεταξύ της μέσης του στήθους και του ώμου και όχι στον λαιμό ή τον αυχένα, ενώ το κάτω μέρος της ζώνης θα πρέπει να βρίσκεται χαμηλά, στο ύψος των μηρών και όχι στην κοιλιά.
Αν υπάρξει απόλυτη ανάγκη να καθίσει το παιδί στην μπροστινή θέση, φροντίστε να μετακινήσετε το κάθισμα όσο πιο μακριά μπορείτε από τον ανεμοθώρακα του αυτοκινήτου και χρησιμοποιείστε τις ζώνες ασφαλείας.
Η χρήση ζώνης σε μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες μειώνει τον κίνδυνο θανάτου και σοβαρού τραυματισμού κατά 50%.
Τι είναι το ISOFIX;
Το ISOFIΧ είναι ένα διεθνές πρότυπο σύστημα με το οποίο το παιδικό καθισματάκι μπορεί να εφαρμόσει στο σώμα του αυτοκίνητου χωρίς να απαιτείται η χρήση της ζώνης. Σχεδιάστηκε προκειμένου οι γονείς να μπορούν να τοποθετούν με ορθό και εύκολο τρόπο τα καθισματάκια και να επιτυγχάνεται η μέγιστη ασφάλεια για το παιδί.
Τα σημεία πρόσδεσης του ISOFIX είναι δύο μεταλλικοί υποδοχείς που βρίσκονται στη σχισμή ανάμεσα στην πλάτη και το κάθισμα του αυτοκινήτου. Στα πιο καινούρια αυτοκίνητα υπάρχουν σημάνσεις ή πλαστικοί οδηγοί που βοηθούν στην τοποθέτηση. Τα παιδικά καθισματάκια, συμβατά με το σύστημα ISOFIX έχουν ειδικές προεξοχές που συνδέονται απευθείας σε αυτούς τους μεταλλικούς υποδοχείς.
Για μεγαλύτερη σταθερότητα και επομένως περισσότερη ασφάλεια υπάρχει και ένα τρίτο σημείο πρόσδεσης, που ονομάζεται «άνω σύστημα κλειδώματος» και βρίσκεται πίσω από την πλάτη του καθίσματος αυτοκινήτου ή στο ταβάνι του αυτοκινήτου. Άλλα καθισματάκια διαθέτουν, εναλλακτικά, υποπόδιο, που σαν τρίτο σημείο στήριξης χρησιμοποιεί το πάτωμα.
Το ISOFIX εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή αγορά το 1997, αλλά άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως μετά το 2004, όταν ενσωματώθηκε στα ευρωπαϊκά τεστ ασφαλείας. Από τον Φεβρουάριο του 2011 όλοι οι κατασκευαστές αυτοκινήτων είναι υποχρεωμένοι να εξοπλίζουν τα οχήματά τους με σύστημα Isofix. Από τον Φεβρουάριο του 2013, όλα τα νέα οχήματα είναι υποχρεωμένα να έχουν ISOFIX εκτός από τους δύο μεταλλικούς υποδοχείς, καθώς και άνω σύστημα κλειδώματος.
Τι είναι το i-Size;
Το i-Size είναι ένα νέο ευρωπαϊκό πρότυπο ασφαλείας για τα βρεφικά και παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου. Αποτελεί μέρος του κανονισμού ασφαλείας ECER129, που θα αντικαταστήσει σύντομα πλήρως τον προηγούμενο κανονισμό ασφαλείας R44/04. Σκοπός είναι όλα τα καθίσματα αυτοκινήτου να ακολουθήσουν τελικά τις πιο αυστηρές προδιαγραφές του i-Size.
Το νέο πρότυπο ασφαλείας βοηθά τους γονείς να γνωρίζουν πότε ακριβώς πρέπει να αλλάξουν κατηγορία καθίσματος, καθώς ο διαχωρισμός των κατηγοριών θα γίνεται πλέον με βάση το ύψος του παιδιού αντί του βάρους και της ηλικίας του.
Επιπλέον, συνεισφέρει στην τήρηση το χρονικού διαστήματος των 15 μηνών σχετικά με τη χρήση του καθίσματος που βλέπει προς τα πίσω, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο τραυματισμού του αυχένα ή του κεφαλιού από ενδεχόμενο ατύχημα.
Επίσης, το πρότυπο i-Sizeπροϋποθέτει τη χρήση συστήματος στερέωσης ISOFIX, ενώ θέτει μια ελάχιστη απαίτηση επιδόσεων για πλάγιες συγκρούσεις, με στόχο να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή ασφάλεια.
Η Ελληνική νομοθεσία για τη χρήση καθισμάτων αυτοκινήτου
Σχετικά με τη χρήση καθισμάτων αυτοκινήτου για βρέφη και παιδιά η ελληνική νομοθεσία προβλέπει τα παρακάτω:
«Για τη μεταφορά παιδιών ηλικίας μικρότερης των 12 ετών με αυτοκίνητο είναι υποχρεωτική η χρήση ειδικών μέτρων συγκράτησης και προστασίας, όπως καθισμάτων, ζωνών ασφαλείας κ.τ.λ.».
«Απαγορεύεται η μεταφορά επιβατών με οδικά οχήματα κατά τρόπο τέτοιο ώστε να δημιουργείται κίνδυνος. Ειδικότερα απαγορεύεται η κατάληψη της θέσεως παραπλεύρως του οδηγού από παιδιά ηλικίας μικρότερης των 12 ετών, εφόσον δεν συγκρατούνται με συγκεκριμένο σύστημα συγκράτησης κατάλληλο για την ηλικία, το ύψος και το βάρος τους».
Χρήσιμες συμβουλές για την ασφαλή χρήση των παιδικών καθισμάτων αυτοκινήτου
-Τοποθετείστε σωστά το καθισματάκι στο αυτοκίνητο βάσει των οδηγιών χρήσης του κατασκευαστή.
-Χρησιμοποιείτε πάντα το σωστό καθισματάκι για την ηλικία και το βάρος του παιδιού σας.
-Το παιδικό κάθισμα πρέπει να βλέπει πάντα στη σωστή κατεύθυνση που προβλέπεται για την ηλικία και το βάρος του παιδιού.
-Αποφύγετε τη χρήση δανεικών καθισμάτων, αν δεν ξέρετε ακριβώς πώς έχουν χρησιμοποιηθεί, και μην αγοράζετε μεταχειρισμένα καθίσματα διαδικτυακά.
-Μη χρησιμοποιείτε καθίσματα που βρίσκονταν σε αυτοκίνητα που έχουν εμπλακεί σε μέτρια ή σοβαρά ατυχήματα!
-Όταν ταξιδεύετε με τα παιδιά σας να τηρείται πάντα τους κανόνες ασφαλείας, ακόμη και για τις πιο μικρές αποστάσεις!
Δώστε πρώτοι το καλό παράδειγμα φορώντας πάντα ζώνη ασφαλείας! Να σέβεστε πάντα τα όρια ταχύτητας, να είστε προσεχτικοί στην οδήγησή σας και να μη χρησιμοποιείτε ποτέ το κινητό σας όταν οδηγείτε!
