Το παιδί μου είναι άρρωστο με υψηλό πυρετό για τρίτη ημέρα. Να πάρει αντιβίωση;

Μια από τις ερωτήσεις που δέχομαι συχνά από γονείς παιδιών όλων των ηλικιών, καθώς δυστυχώς ορισμένοι ακόμη πιστεύουν ότι η αντιβίωση είναι η λύση σε όλα! Τα αντιβιοτικα καταπολεμούν λοιμώξεις από μικρόβια και όχι από ιούς. Η χρήση τους πρέπει να γίνεται μόνο μετά από εξέταση από τον γιατρό, καθώς η αντιβίωση μπορεί να προκαλέσει άμεσες παρενέργειες στα παιδια.

Η Ελλάδα παραμένει σταθερά πρώτη στην κατανάλωση των αντιβιοτικών ανάμεσα στις χώρες της Ε.Ε. ωθώντας την εξέλιξη της μικροβιακής αντοχής τόσο στο νοσοκομειακό όσο και στο εξωνοσοκομειακό περιβάλλον σε υψηλά επίπεδα. Γι ‘αυτό τον λόγο είναι σημαντικό οι γονείς να είναι σωστά ενημερωμένοι για την ορθή χρήση των αντιβιοτικών.

Το παιδί μου έχει πυρετό. Να του δώσω αντιβίωση;

Όταν τα παιδιά είναι άρρωστα με πυρετό μπορεί έχουν είτε μια μικροβιακή (βακτηριακή) ή μια ιογενή λοίμωξη. Οι μικροβιακές λοιμώξεις προκαλούνται, όπως δηλώνει και το όνομά τους από μικρόβια. Παραδείγματα αυτών των λοιμώξεων είναι η ωτίτιδα, η στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα, η πνευμονοκοκκική πνευμονία. Για την αντιμετώπιση των μικροβίων χρησιμοποιούμε τα αντιβιοτικά. Υπάρχουν αντιβιοτικά ευρέως φάσματος, δηλαδή αντιβιοτικά που πιάνουν πολλά μικρόβια και άλλα που δρουν πιο στοχευμένα απέναντι σε μια κατηγορία μικροβίων, καθώς και αντιβιοτικά «δεύτερης γραμμής», δηλαδή αντιβιοτικά που προσπαθούμε να τα χρησιμοποιούμε όσο λιγότερο γίνεται.

Οι ιογενείς λοιμώξεις προκαλούνται όπως δηλώνει και το όνομά τους από ιούς που δεν αντιμετωπίζονται με τα αντιβιοτικά. Οι ιοί δεν έχουν δικό τους κύτταρο και χρησιμοποιούν τα κύτταρα του οργανισμού, γι’ αυτό τα αντιβιοτικά δεν μπορούν να τους βλάψουν. Οι ιογενείς λοιμώξεις λοιπόν κάνουν τον κύκλο τους και υποχωρούν. Παραδείγματα ιογενών λοιμώξεων είναι το κοινό κρυολόγημα, η COVID-19 και οι περισσότερες γαστρεντερίτιδες.

Τα παιδιά, ειδικά αυτά του παιδικού/νηπιαγωγείου, αναμένεται να αρρωστήσουν 8-12 φορές το χρόνο. Η συντριπτική πλειοψηφία αυτών των λοιμώξεων είναι ιογενείς. Επομένως τις περισσότερες φορές που το παιδί σας θα είναι άρρωστο, ακόμη και με υψηλό πυρετό ΔΕΝ θα χρειάζεται αντιβίωση.

Το παιδί μου έχει πολλές μέρες συνάχι με πράσινες εκκρίσεις. Πότε πρέπει να ξεκινήσει αντιβίωση;

Δεν είναι σπάνιο τα παιδιά να έχουν συνάχι και μπούκωμα για πολλές μέρες, καθώς επίσης και οι εκκρίσεις τους να γίνουν παχιές και κίτρινες ή πράσινες. Αυτό για έναν ενήλικα ίσως να ήταν σημάδι ιγμορίτιδας, που είναι μικροβιακή επιπλοκή και απαιτεί αντιβίωση. Στα παιδιά, που ακόμα οι μετωπιαίοι κόλποι και τα ιγμόρεια άντρα δεν έχουν αναπτυχθεί, κάτι τέτοιο δεν είναι πιθανό. Άρα το συνάχι, που είναι κατεξοχήν σημάδι ίωσης ΔΕΝ χρειάζεται αντιβίωση, όπως και να είναι οι εκκρίσεις.

Το παιδί μου έχει ίωση. Μπορεί να πάρει αντιβίωση προληπτικά;

Όπως προαναφέρθηκε, η αντιβίωση ΔΕΝ πιάνει τους ιούς. Σπάνια όμως μπορεί μια ιογενής λοίμωξη να ακολουθηθεί από μια μικροβιακή. Αυτό συμβαίνει γιατί η άμυνα του οργανισμού εξαντλείται καθώς παλεύει να αντιμετωπίσει τον ιό, οπότε ένα μικρόβιο βρίσκει την ευκαιρία να αναπτυχθεί.

Αν σε κάθε παιδί που έχει ιογενή λοίμωξη δίναμε αντιβίωση για να μην συμβεί αυτή η έτσι και αλλιώς σπάνια περίπτωση θα συνέβαιναν πολλά αρνητικά πράγματα, όπως ότι θα βάζαμε το παιδί χωρίς λόγο στον κίνδυνο παρενεργειών που έχουν όλα τα φάρμακα, θα σκοτώναμε κατά λάθος και τα καλά μικρόβια που έχει ο οργανισμός και μας βοηθάνε να είμαστε σε ισορροπία και να αντιμετωπίζουμε τα μικρόβια εισβολείς, ενώ ταυτόχρονα λόγω της αλόγιστης χρήσης θα καταστρέφαμε σιγά σιγά και την αποτελεσματικότητα των αντιβιώσεων.

Έχουν παρενέργειες οι αντιβιώσεις;

Οι αντιβιώσεις, όπως και όλα τα φάρμακα, έχουν παρενέργειες, όπως αλλεργική αντίδραση, εξανθήματα, ναυτία, διάρροιες, κοιλιαλγία. Περίπου 1 στα 10 παιδιά αναμένεται να εμφανίσει κάτι από αυτά. Όταν υπάρχει λόγος να πάρει το παιδί την αντιβίωση, το ρίσκο των παρενεργειών ισοσταθμίζεται από το όφελος για την αντιμετώπιση της λοίμωξης. Αν όμως το παιδί δεν επωφελείται από την αντιβίωση τότε μένει μόνο το ρίσκο των παρενεργειών.

Πόσο χρόνο θέλει η αντιβίωση για να δράσει;

Γενικά, ένα παιδί που παίρνει αντιβίωση θα πρέπει μέσα σε 48-72 ώρες να εμφανίσει σημάδια βελτίωσης. Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε επικοινωνήστε με τον παιδίατρό σας καθώς μπορεί η αντιβίωση να μην είναι η κατάλληλη.

Το παιδί μου μετά από 2 ημέρες αντιβίωσης είναι ήδη καλά. Πρέπει να την πάρει όλες τις μέρες;

Η αντιβίωση αρχίζει να δρα και τα αποτελέσματα φαίνονται ήδη μέσα στις πρώτες 24-72 ώρες. Το παιδί απυρετεί και η διάθεσή του επανέρχεται. Ωστόσο για να ολοκληρωθεί η δράση της αντιβίωσης είναι απαραίτητο να πάρει την αγωγή για όλες τις μέρες που συνέστησε ο παιδίατρός. Διαφορετικά τα μικρόβια «μισοσκοτώνονται» με αποτέλεσμα και το παιδί να υποτροπιάσει και η αντοχή των μικροβίων να αυξηθεί, ώστε σε επόμενη χρήση η αντιβίωση να μην «πιάνει».

Τι θα πει «μικροβιακή αντοχή»;

Η αλόγιστη χρήση των αντιβιοτικών έχει οδηγήσει στη μικροβιακή αντοχή. Αυτό θα πει ότι τα πολλά μικρόβια έχουν βρει τρόπο να αντιστέκονται στις αντιβιώσεις και να μην «σκοτώνονται» Αυτά τα μικρόβια εξαπλώνονται σε άλλα παιδιά και σε ενήλικες με αποτέλεσμα να δημιουργούν λοιμώξεις που είναι πολύ δύσκολο να θεραπευτούν.

Χρήσιμες Συμβουλές:

• Μην δίνεται αντιβιώσεις χωρίς εξέταση/συμβουλή γιατρού.
• Ακολουθήστε προσεκτικά τις οδηγίες του παιδιάτρου σας. Δώστε τη δόση σωστά και στις προκαθορισμένες ώρες.
• Μην δίνεται σε άλλο παιδί την αντιβίωση που δόθηκε στο δικό σας παιδί. Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική.

Είμαστε η χώρα στην Ευρώπη με την μεγαλύτερη κατανάλωση αντιβιοτικών. Καιρός να το αλλάξουμε!!!