Όταν ένα μωρό ή ένα παιδί έχει βραχύ χαλινό μπορούν να δημιουργηθούν σημαντικά προβλήματα αρχικά στον θηλασμό και στη συνέχεια, σε μεγαλύτερα παιδιά στην ομιλία, τη μάσηση και την κατάποση του φαγητού. Για να αντιληφθείτε πόσο μπορεί να δυσκολεύει το μωρό σας, δοκιμάστε να κρατήσετε τη γλώσσα σας κάτω από τα κάτω μπροστινά δόντια και έπειτα προσπαθήστε να φάτε ή να μιλήσετε με τη γλώσσα σε αυτή τη θέση. Μοιάζει σχεδόν ακατόρθωτο!

Συχνά τα μωράκια με βραχύ χαλινό δυσκολεύονται να θηλάσουν και οι νέες μανούλες, που δεν ξέρουν που να το αποδώσουν, αγχώνονται και νομίζουν ότι κάνουν κάτι λάθος. Σε κάθε περίπτωση πάντως η αντιμετώπιση του είναι εύκολη και γρήγορη.

Τι είναι ο βραχύς χαλινός;

Ο χαλινός της γλώσσας είναι ένας υμένας, δηλαδή μία μεμβράνη, που ενώνει το κάτω μέρος της γλώσσας με το έδαφος του στόματος.

Σε περίπτωση που είναι βραχύς, δηλαδή πιο κοντός από το συνηθισμένο, περιορίζει το εύρος των κινήσεων της γλώσσας. Ουσιαστικά, ο βραχύς χαλινός είναι σαν να «δένει» το κάτω μέρος στης άκρης της γλώσσας στο έδαφος του στόματος, οπότε η γλώσσα δεν μπορεί εύκολα να βγει προς τα έξω ή να πάει προς τα πάνω ή στο πλάι.

Ο βραχύς χαλινός σε ένα νεογνό μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στο θηλασμό, αν και αυτό δεν είναι πάντα ξεκάθαρο. Σε κάποιες περιπτώσεις φαίνεται ότι εμποδίζει την εγκατάσταση του θηλασμού από την αρχή, άλλοτε πάλι παρά το μικρό του μέγεθος μπορεί μην την επηρεάζει καθόλου. Τέλος υπάρχουν περιπτώσεις που τα προβλήματα φαίνονται στην πορεία με αφορμή την μη ικανοποιητική πρόσληψη βάρους από το βρέφος. Σε μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να επηρεάσει την ομιλία, την μάσηση ή ακόμη και την κατάποση. Από την καταγραφή του προβλήματος έχει προκύψει ότι είναι πιο συχνός στα αγόρια.

Πώς θα καταλάβω ότι το παιδί μου έχει βραχύ χαλινό;

Τα συμπτώματα στα νεογνά είναι:
Δυσκολία στο θηλασμό: Το μωρό με βραχύ χαλινό δεν μπορεί να βγάλει τη γλώσσα έξω από το στόμα (δηλαδή έξω από τα κάτω ούλα) και κατ’ επέκταση δε μπορεί ούτε να πιάσει καλά το στήθος, ούτε να το πιέσει με τη γλώσσα του για να «βγάλει» γάλα. Έτσι το μωρό είναι πεινασμένο, ανήσυχο και δεν παίρνει ικανοποιητικό βάρος, ενώ παράλληλα το στήθος της μητέρας είναι τραυματισμένο και πονεμένο.

Τα συμπτώματα στα μεγαλύτερα παιδιά είναι:
Σε ένα μεγαλύτερο παιδί μπορούμε να καταλάβουμε ότι έχει βραχύ χαλινό όταν δεν μπορεί να βγάλει τη γλώσσα έξω από το στόμα, δηλαδή πέρα από τα μπροστινά δόντια και να γλείψει τα χείλη του.
Δυσκολεύεται να κουνήσει τη γλώσσα από το ένα πλάι του στόματος στο άλλο ή να την ακουμπήσει στα μπροστινά του δόντια. Το σχήμα της γλώσσας όταν τη βγάζει προς τα έξω μοιάζει με καρδιά.

Πότε να επικοινωνήσω με τον παιδίατρό μου;

Αν και υπάρχουν περιπτώσεις που ο βραχύς χαλινός δεν δημιουργεί πρόβλημα, σε αρκετά βρέφη ή παιδιά θα χρειαστεί μια μικρή επέμβαση, που λέγεται διατομή. Η επέμβαση αυτή κρίνεται απαραίτητη όταν:
· Το μωρό δεν μπορεί να θηλάσει.
· Παρουσιάζονται διαταραχές στην ομιλία, που δεν αποδίδονται σε άλλη αιτία.
· Το ίδιο το παιδί αναφέρει ότι το ενοχλεί η γλώσσα του όταν τρώει ή μιλάει.

Πώς αντιμετωπίζεται ο βραχύς χαλινός;

Η διαδικασία διατομής του χαλινού είναι απλή, γίνεται από χειρουργό με τη χρήση αποστειρωμένου ψαλιδιού ή σπανιότερα με laser και μπορεί να γίνει με ή χωρίς αναισθησία.

Στα νεογνά συνήθως γίνεται χωρίς αναισθησία, σε απλό εξεταστικό χώρο (δηλαδή δεν απαιτείται χειρουργείο), καθώς η διαδικασία είναι πολύ γρήγορη, πρακτικά αναίμακτη και ανώδυνη γιατί ο υμένας δεν έχει ιδιαίτερες νευρικές απολήψεις και αιμοφόρα αγγεία. Το μωρό αμέσως μετά τη διατομή μπορεί να θηλάσει.

Σε μωρά άνω των 6 μηνών η διατομή γίνεται συνήθως με γενική αναισθησία.