Αυτή η πάθηση επηρεάζει συνήθως την οσφυοϊερή άρθρωση, η οποία είναι ο 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος πάνω στο ιερό οστό (το μεγάλο τριγωνικό οστό στο τέλος της σπονδυλικής στήλης). Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να επηρεάσει άλλες περιοχές της σπονδυλικής στήλης. Μπορούν να προσβληθούν παιδιά, νεαροί ενήλικες και ηλικιωμένοι ενήλικες. Η σοβαρότητα της σπονδυλολίσθησης ταξινομείται ως βαθμού 1, 2, 3 ή 4. Βασικά, αυτό που συμβαίνει είναι ότι ο 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος ολισθαίνει προς τα εμπρός στο ιερό οστό. Ανάλογα με το πόσο μεγάλη είναι η ολίσθηση προς τα εμπρός, καθορίζεται ο βαθμός.
Τα αίτια μπορεί να είναι ένα ξαφνικό σοβαρό τραύμα, κάταγμα σε τμήμα του οστού ή εκφύλιση της σπονδυλικής άρθρωσης ή του δίσκου. Ένα τραύμα, όπως μια ξαφνική σοβαρή διάταση της χαμηλής περιοχής της σπονδυλικής στήλης που μπορεί να συμβεί στην άρση βαρών, στη γυμναστική, στο μπάσκετ, στο ποδόσφαιρο ή σε οποιοδήποτε άθλημα που ασκεί αυξημένη πίεση στο κάτω μέρος της πλάτης. Μια σπονδυλολίσθηση που οφείλεται σε τραύμα εντοπίζεται συνήθως στους νεότερους ενήλικες, επειδή είναι πιο επιρρεπείς σε περισσότερες αθλητικές δραστηριότητες, όπου υπάρχει επαφή με το σώμα βίαιου χαρακτήρα. Η εκφυλιστική σπονδυλολίσθηση θα εμφανιστεί σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας, ιδίως εάν ασχολούνται με εργασία όπου είναι απαραίτητη η βαριά ανύψωση και το λύγισμα, και επίσης συμμετέχουν σε έντονα αθλήματα. Οτιδήποτε τους εκθέτει σε απότομη, ξαφνική καταπόνηση της περιοχής της οσφύος μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση σπονδυλολίσθησης. Παθολογικές καταστάσεις του δίσκου, όπως εκφυλισμός, φθορά και ρήξη δίσκου, μπορεί να προκαλέσουν υπερκινητικότητα του 5ου οσφυϊκού σπονδύλου με αποτέλεσμα να ολισθαίνει προς τα εμπρός στο ιερό οστό.
Με όλες τις προηγούμενες αιτίες της σπονδυλολίσθησης, η χαλάρωση των κοιλιακών και οσφυϊκών μυών λόγω της καθιστικής ζωής, μπορεί να είναι ο σημαντικότερος αιτιολογικός παράγοντας. Η απώλεια της απαραίτητης μυϊκής στήριξης προδιαθέτει το άτομο σε τραυματισμό της σπονδυλικής στήλης.
Καθώς αυξάνεται ο πληθυσμός των 50 ετών και άνω, θα παρατηρούνται περισσότερες περιπτώσεις σπονδυλολίσθησης λόγω εκφυλιστικών αλλαγών. Μια αύξηση κατά περίπου 10% έως 25% είναι όχι μόνο πιθανή, αλλά και σίγουρη. Η αύξηση αυτή θα οφείλεται στο γεγονός ότι οι ηλικιωμένοι εργάζονται περισσότερο πριν από τη συνταξιοδότηση και στην αύξηση των αθλητικών δραστηριοτήτων, όπως το τρέξιμο, το μπόουλινγκ, το γκολφ, το τένις κ.λπ. Πρόσθετες αιτίες μπορούν να αποδοθούν σε μια συγγενή ανωμαλία που επηρεάζει την άρθρωση του 5ου οσφυϊκού σπονδύλου και/ή του ιερού οστού. Το υπερβολικό βάρος κατά 20 ή περισσότερα κιλά θα προσθέσει προσβολή στον τραυματισμό και η μη ύπαρξη της απαραίτητης μυϊκής υποστήριξης, θέτει το άτομο σε κίνδυνο.
Η σπονδυλολίσθηση μπορεί να είναι μια εξαιρετικά επώδυνη κατάσταση που προκαλεί ποικίλα συμπτώματα και παρατεταμένη αναπηρία. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι σοβαρά, προκαλώντας πόνο στη μέση, με πόνους που μπορεί επίσης να ακτινοβολούν στη βουβωνική χώρα, στους γλουτούς και στα κάτω άκρα. Στους άνδρες ο πόνος στη βουβωνική χώρα θα επηρεάσει πιθανότατα τον όρχι. Μπορεί επίσης να υπάρχουν νευρολογικά συμπτώματα, όπως μούδιασμα και μυρμήγκιασμα που επηρεάζουν το πόδι. Τα συμπτώματα αυτά οφείλονται σε μείωση του μεγέθους του foramen (ανοίγματος) μέσω του οποίου το νωτιαίο νεύρο εξέρχεται από τη σπονδυλική στήλη. Αυτή η στένωση του ανοίγματος προκαλεί συμπίεση του νεύρου, ερεθίζοντας έτσι το νεύρο, δημιουργώντας το σύνδρομο του ακτινοβολούμενου πόνου. Η πλευρά στην οποία το νεύρο είναι τσιμπημένο θα καθορίσει την πλευρά του πόνου. Στους άνδρες ο πόνος στους όρχεις θα αντανακλάται στον όρχι από την πλευρά του τσιμπημένου νεύρου και μπορεί να είναι οξύς πόνος ή νευραλγία.
Εάν αυτά τα συμπτώματα εμφανιστούν μετά από ένα τραυματικό γεγονός, το άτομο θα πρέπει να συμβουλευτεί τον χειροπρακτικό του ή τον ιατρό του προκειμένου να διαγνώσει και να αξιολογήσει την κατάσταση. Μόλις γίνει η διάγνωση και η αξιολόγηση, θα καθορίσουν στη συνέχεια την πορεία της θεραπείας. Ανάλογα με τη σοβαρότητα της κατάστασης, ιδίως εάν υπάρχει κάταγμα, η θεραπεία εκλογής θα ήταν η ακινητοποίηση της οσφυοϊεράς περιοχής με ορθοπεδική οσφυϊκή ζώνη. Ενδείκνυται επίσης η πλήρης ανάπαυση. Η ζώνη θα πρέπει να φοριέται για τουλάχιστον 3 μήνες, αλλά κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος, η φυσιοθεραπεία και η συντηρητική χειροπρακτική φροντίδα μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση του πόνου και του μυϊκού σπασμού. Κατά τη διάρκεια πολύ σοβαρών επώδυνων επεισοδίων, το άτομο μπορεί να θέλει να κοιμάται με τη ζώνη, αλλά αυτή θα πρέπει να αφαιρείται για λίγες ώρες κατά τη διάρκεια της ημέρας, όταν το άτομο ξεκουράζεται. Σε σπάνιες περιπτώσεις, όπου ο σπόνδυλος έχει υποστεί σοβαρό κάταγμα, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση.
Στους ηλικιωμένους ασθενείς, όπου η εμφάνιση των συμπτωμάτων έχει γίνει σταδιακά σε διάστημα ετών, πρέπει και αυτοί να διαγνωστούν και να αξιολογηθούν και να αρχίσει η κατάλληλη θεραπεία. Η λήψη θεραπείας δεν αποκλείει το άτομο με σπονδυλολίσθηση από το να βοηθήσει τον εαυτό του. Η καθιέρωση ενός προγράμματος αυτοφροντίδας στο σπίτι μπορεί να αποτρέψει την περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασής τους. Εάν είναι βαθμού 1 μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη σε βαθμού 2, και ούτω καθεξής, και ούτω καθεξής. Η πρόληψη αυτής της εξέλιξης θα αποτρέψει επίσης την εμφάνιση των πιο σοβαρών συμπτωμάτων, σώζοντας το άτομο από μερικά πολύ επώδυνα επεισόδια.
Το πρόγραμμα στο σπίτι θα πρέπει να αποτελείται από ζεστό ντους, πρωί και βράδυ, αφήνοντας το ντους να χτυπήσει την πλάτη για 5 έως 10 λεπτά κάθε φορά. Η χρήση ενός αναλγητικού τζελ που εφαρμόζεται 3 έως 4 φορές ημερησίως στην οσφυοϊερή περιοχή θα ηρεμήσει και θα ανακουφίσει μέρος του πόνου. Ένα μασάζ στους οσφυϊκούς μύες και στις περιοχές των γλουτών θα βοηθήσει στη μείωση των μυϊκών σπασμών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αυτοφροντίδας θα πρέπει επίσης να φορούν την ορθοπεδική οσφυοϊερή ζώνη κατά τη διάρκεια της ημέρας και, εάν είναι απαραίτητο, κατά τις ώρες του ύπνου. Εάν δεν εργάζονται ή όταν ξεκουράζονται, να αφαιρούν τη ζώνη για αρκετές ώρες κατά τη διάρκεια της ημέρας, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως.
Εάν το άτομο πρέπει να επιστρέψει στην εργασία του, πρέπει να επιδεικνύεται εξαιρετική προσοχή ώστε να μην επιδεινωθεί η κατάσταση με υπερβολική προσπάθεια. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να λάβει κάθε προφύλαξη, να μην σκύβει πολύ και να μην σηκώνει τίποτα πάνω από 5 κιλά. Κάθε άτομο που έχει υπερβολικό βάρος πρέπει να προσπαθήσει να χάσει τα περιττά κιλά. Ένα παχύσαρκο άτομο με μεγάλη κοιλιά ασκεί μεγαλύτερη πίεση στην οσφυοϊερή περιοχή βοηθώντας τη βαρύτητα να ασκήσει έλξη στην ήδη καταπονημένη σπονδυλική στήλη. Πρέπει να καταβάλουν συντονισμένη προσπάθεια να χάσουν αυτό το βάρος, για την κατάστασή τους και την υγεία τους γενικότερα.
Μετά την έναρξη ενός θεραπευτικού σχήματος όπως περιγράφεται παραπάνω, το άτομο θα πρέπει να ανταποκριθεί σε περίπου 2 έως 3 μήνες. Εάν η ανταπόκριση δεν είναι ευνοϊκή, θα πρέπει να επανεκτιμηθεί. Ωστόσο, η τήρηση των συμβουλών του γιατρού τους και η συγκεντρωμένη προσπάθεια που καταβάλλουν στο σπίτι, θα το αποκλείσει κατά πάσα πιθανότητα και θα οδηγήσει σε πλήρη ανάρρωση. Τώρα, κατά τη διάρκεια όλης αυτής της αυτοφροντίδας, το άτομο πρέπει να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα άσκησης μόλις μπορέσει να αρχίσει να κινείται ελεύθερα χωρίς πόνο. Το πρόγραμμα άσκησης θα ενισχύσει τους κοιλιακούς και τους ραχιαίους μύες. Αυτοί οι μύες είναι που παίζουν τόσο σημαντικό ρόλο στη στήριξη της σπονδυλικής στήλης. Το ιδανικό πρόγραμμα για ενδυνάμωση και ως προληπτικό, είναι το πρόγραμμα “Doctor’s Senior Exercise”. Πρόκειται για μια προπόνηση χωρίς επιπτώσεις, για το σύνολο του σώματος, η οποία εκτελείται στο σπίτι και διαρκεί μόνο 15 έως 20 λεπτά. Η έναρξη του προγράμματός σας είναι μόνο το πρώτο βήμα. Η αφοσίωσή σας στη συνέχιση του προγράμματος σε καθημερινή βάση είναι το δεύτερο βήμα, και αυτό θα καθορίσει τα αποτελέσματα και το πώς θα αισθάνεστε και πώς θα απολαμβάνετε τη ζωή.
spondylolisthesis
